Pojawiają się stosunki panowania i wy­zysku człowieka przez człowieka, stosunki wypływa­jące z konfliktu interesów. Przy tych stosunkach powiększenie bogactwa, władzy czy prestiżu jednego człowieka wiąże się ze zmniejszeniem stanu posiadania innego człowieka i z wywyższeniem się nad nim. Cele jednostki przeciwstawiają się celom innych ludzi i mogą być osiągane tylko w walce z innymi.Coraz większego znaczenia w życiu ludzkim nabierają więzie i stosunki pozbawione bezpośredniego i oso­bistego charakteru, nawiązywane za pośrednictwem wymiany towarów, przy której każdy ma na uwadze tylko własne korzyści. Człowiek wówczas interesuje innego człowieka o tyle, o ile kontakt z nim zapowiada jakieś rzeczowe, konkretne zyski, o ile można posłu­żyć się nim jako środkiem dla osiągnięcia własnych celów indywidualnych.Wraz z pojawieniem się wyzysku klasowego zmienia się zasadniczo znaczenie, jakie ma w życiu ludzkim praca, a więc ten rodzaj działalności, który Marks uważał za najbardziej charakterystyczny dla człowie­ka, wyróżniający gatunek ludzki od innych.