W rezultacie tych wszystkich procesów następuje rozkład wspólnoty pierwotnej i rodzi się społeczeństwo klasowe. Ta wielka zmiana charakteru stosunków społecznych była wynikiem rozwoju sposobu wytwa­rzania. Była wynikiem rozwoju sił wytwórczych przez ludzi nie przewidywanym i nie zamierzonym, doko­nującym się w sposób żywiołowy. Była to zarazem ta­ka zmiana, która powodowała przekształcenie podsta­wowych mechanizmów społecznego uwarunkowania człowieka. Mechanizmy te można pokazać wyraź­niej, gdy porównamy relacje zachodzące między czło­wiekiem a społeczeństwem we wspólnocie pierwotnej i w formacjach społeczno-ekonomicznych opartych na klasowym antagonizmie.We wspólnocie pierwotnej — jak można stwierdzić na podstawie analizy istniejących do dziś społeczeństw prymitywnych — człowiek jest integralnym składni­kiem społeczności. Brak tu jest jakiegokolwiek prze­ciwieństwa celów indywidualnych i wspólnych, dobra jednostkowego i społecznego.