Wynikiem rozwoju handlu było powstanie warstwy kupców, którzy, podobnie jak rzemieślnicy, nie wy­twarzali żywności. Kupcy jednakże, w odróżnieniu od rzemieślników, nie wytwarzali niczego — zajmowali się wyłącznie wymianą produktów i dzięki niej ko­rzystali, w postaci zysków, z części nadwyżek pro­dukcyjnych wytworzonych zarówno przez rolników, jak i rzemieślników.Wyodrębnienie się rzemiosła i kupiectwa było pod­stawą tworzenia się nowego typu skupisk ludzkich, złożonych z ludności nierolniczej. Chodzi tu o sku­piska miejskie. Pierwsze osiedla, które możemy naz­wać miastami, powstały w Mezopotamii, Egipcie i w dolinie Indusu około trzech tysięcy lat przed naszą erą. Liczyły one po kilka, kilkanaście, a niekiedy na­wet po kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców. Powstaniu miast towarzyszy proces dalszej specjalizacji i podzia­łu czynności ludzkich. Obok rzemieślników i kupców o   coraz bardziej różnorodnych specjalnościach poja­wiają się warstwy nie związane bezpośrednio z dzie­dziną materialnej produkcji i wymiany. Wraz z powsta­niem pisma pojawia się warstwa pisarzy i uczonych, wraz z budową świątyń, do których należały wielkie po­siadłości ziemskie, powstaje i umacnia się stan ka­płański, wraz z wyodrębnieniem się funkcji zarządza-’ nia i kierowania społeczeństwem powstaje warstwa władców, zarządców i urzędników.