WIELE WYNALAZKÓW

Wiele jednak wynalazków i odkryć dokonano na gruncie nowych warunków, jakie zaistniały po przejściu od zbieractwa i myślistwa do rolnictwa. Upolowaną zwierzynę można było bez­pośrednio piec na ogniu, produkty zaś zbożowe trzeba było gotować powoli, używając do tego jakichś na­czyń. Odpowiedzią na tę potrzebę było wynalezienie garncarstwa, które pojawia się wraz z rolnictwem. Pierwotny myśliwy,…


WSPÓLNE MIEJSCE ZAMIESZKANIA

Ludzie rozpo­znawali się jako „swoi” i „obcy” nie na podstawie wspólnoty miejsca zamieszkania (często było to nie­możliwe, gdyż wiele społeczności pierwotnych prowa­dziło nie osiadły, lecz koczowniczy tryb życia), lecz na podstawie więzów krwi, na podstawie rzeczywistej lub domniemanej wspólnoty przodka.Około sześć tysięcy lat przed naszą erą rozpoczął się przewrót techniczny, który wywołał wiele istot­nych przemian…


MIEJSCE NA WĄTPLIWOŚCI

Musimy jednak pamiętać o tym, że niewiele pozostaje tu miejsca na wątpliwości czy deliberacje; krajowcy bowiem we wszystkich, zarówno we wspólnie, jak i indywidualnie podejmowanych przedsięwzięciach działają zawsze wedle tradycyjnych i konwencjonal­nych wzorów postępowania. Stąd też naczelnik wio­skowy nie jest z reguły niczym więcej niż mistrzem ceremonii plemiennych, a ilekroć zachodzi tego potrze­ba także i…


W PIERWOTNYM SPOŁECZEŃSTWIE

W społeczeństwie pierwotnym istnieje instytucja władzy, różni się ona jednak w sposób istotny od władzy państwowej, charakterystycznej dla społeczeństw podzielonych na klasy. Władza państwo­wa jest bowiem narzędziem panowania jednej klasy nad drugą i nieodłączną jej cechą jest istnienie specjal­nych oddziałów ludzi uzbrojonych, które czuwają nad przestrzeganiem zarządzeń władzy. Władza rodowa na­tomiast nie była władzą jednej…


SKĄPA ILOŚĆ DÓBR

Skąpa stosunkowo ilość dóbr wytwarzanych przez społeczeństwa pierwotne czyniła koniecznym stosowa­nie zasady równego podziału produktów. W warun­kach, kiedy ludzie wytwarzają tylko tyle, by móc się utrzymać przy życiu, w warunkach braku nadwyżki ponad to niezbędne minimum, wszelka nierówność podziału oznaczałaby biologiczną zagładę tych, któr zy w ramach podziału otrzymywaliby mniej. Zasada rów­ności była więc niezbędnym…


KONSEKWENCJE ROZWOJU

Wspólna praca ludzi pierwotnych pole­gała przede wszystkim na zbiorowym wykonywaniu tych samych czynności, odbywała się na zasadzie kooperacji prostej, nie zaś kooperacji złożonej, którą cechuje zróżnicowanie i specjalizacja wspólnie wyko­nywanych czynności. Konsekwencją słabego rozwoju podziału pracy był brak wymiany produktów w ramach społeczności pierwotnych. Wymiana bowiem nie ma sensu, gdy wszyscy wytwarzają te same dobra. Potrzeba…


WSPÓLNOTA PIERWOTNA

Narzędzia te były jednak na tyle proste, że mogły być wytwa­rzane bezpośrednio przez każdego osobnika, co przy społecznej własności ziemi wykluczało ewentualność podziału na posiadających i nie posiadających środ­ków produkcji. Społeczna własność środków produkcji we wspólnocie pierwotnej była koniecznym nastę­pstwem stosunkowo niskiego poziomu rozwoju sił wytwórczych. Prymitywna technika nie dawała czło­wiekowi szans w indywidualnej walce…


WSPÓLNA PRACA

Wspólna praca stanowiła podstawę kształtowania się pierwszej znanej formy społeczeństwa ludzkiego zwanej wspólnotą pierwotną. Źródłem wiedzy o wspól­nocie pierwotnej są opisy tych społeczności, które wskutek różnych przyczyn — głównie izolacji od in­nych społeczeństw — przetrwały aż do czasów teraź­niejszych niemalże na poziomie rozwoju sił wytwór­czych charakterystycznym dla techniki neolitu, a nawet późnego paleolitu. Społeczności te są…


ROLA ŻYCIA SPOŁECZNEGO

Już australo­piteki miały dużo gorsze wyposażenie naturalne niż współczesne im zwierzęta. Ustępowały one pod wzglę­dem sił i uzbrojenia naturalnego wielu naziemnym drapieżcom, a pod względem zręczności dającej bez­pieczne schronienie — zwierzętom pędzącym na­drzewny tryb życia. Pojedynczo żyjące australopiteki nie miałyby szans Stado australopiteków uzbrojone w kamienie, kości i pałki stanowiło groźną siłę, miało pomyślniejsze warunki…


ROLA PRACY W ROZWOJU

Rola pracy w rozwoju spo­łeczeństwa ludzkiego może więc być rozpatrywana z dwóch punktów widzenia. Po pierwsze — z punktu widzenia stopnia opanowania przyrody przez człowie­ka. Po drugie — w perspektywie rozwoju społecznych stosunków kształtujących się między ludźmi w pro­cesie produkcji.Wskaźnikiem charakteryzującym stopień opanowa­nia przyrody przez ludzi są ś r o d k i pracy, dzięki…